26 Şubat 2018 Pazartesi

Üstün Yetenekliler Yazı Dizisi - 6



Herkese merhaba. Üstün yetenekliler dosyamıza bu hafta devam ediyorum. Bu hafta konum, üstün yetenekli çocuklarımızın aileleri. Aileler üstün yetenekli ya da özel gereksinimli olsun olmasın her farklı durumda çeşitli zorluklarla ve sorunlarla karşılaşabilmekteler. Bu sorunlara doğru ve bilimsel çözümler söz konusu. Madde madde yaşanan güçlükler, olası sorunlar ve çözüm önerileri ile bu hafta aileleri konuşacağız:
  • Üstün yetenekli çocukların ailelerinin yaşadığı en büyük sorun, çocuklarının uyumsuz gelişmesinden kaynaklanmakta. Örneğin misafirliğe gittiniz ve çocuğunuzun arkadaşları çizgi film izlerken ve bu izleme süreci beş dakika sürerken sizin çocuğunuz misafirlik bitene kadar ahtapotlarla ilgili bir belgesel izleyebilir. Diğer çocuklar daha sınırlı dikkat süresine sahipken kendi çocuğunuzun sizinle saatlerce ilgilenmemesi sorun oluşturabilir. Bu durum, üstün yeteneğin doğasından gelen bir durumken uyum sağlamakta zorlanabilirsiniz.
    • Burada çocuğunuzun gelişim sürecinde neler yaşayacağını öğrenerek, gelecek dönemde yaşayacağınız ve şu anda yaşıyor olduğunuz stresinizi azaltabilirsiniz. Olagelecek olan doğal süreçleri önceden bilerek sorunlarınızın sorun olmadığını fark edebilirsiniz.
  • Çocukları üstün yetenek tanısı alındıktan sonra aileler, reddetme ve üstün yeteneği abartma davranışları gösterirler. Reddeden aileler çocukları normalleşmeye iter. Abartan aileler ise çocuklarının düşük benlik saygısı kazanmasına sebep olabilirler. Bu da üstün yetenekli bireyde sosyal-duygusal sorunlara sebep olabilir.
    • Çocuğunuzun gelişim sürecinde neler yaşayacağını öğrenerek, gelecek dönemde yaşayacağınız ve şu anda yaşıyor olduğunuz yanlış duygularınızı kontrol edebilirsiniz. Doğru bilgi doğru duyguya da yardım eder, bunu unutmayın. Çocuğunuzun özelliklerini ve gerçekleri bilirseniz daha makul bir tavır takınmanız kolaylaşacaktır.
  • Yapılan araştırmalar, üstün yetenekli birey ile ailenin zeka bölümleri arasında fark ne kadar fazlaysa olası sorunların da o kadar fazla olacağını göstermiştir. Kendisinden daha zeki olduğu için çeşitli konularda ona "ahkam kesen" bir çocuğu olan baba, sorularına tatmin edici cevapları veremeyen annesi olan bir birey... Bunlar zor durumlar oluşturabilir. Çocuğunuzun zihin hızına yetişmek, ondan çok şey bildiğinizi ve otoritenizi göstermek için hatalara düşebilirsiniz. Ya da üstün yetenekli birey zihin hızının yol açtığı açlık sebebiyle yoksunluk yaşayabilir.
    • Ancak üstün yetenek durumunu kabul ederek işe başlarsanız bu farklılığı da tolere edebilirsiniz. Siz, "bilgi vermek değil bilgiye yönlendirmek" düsturunu benimserseniz  daha anlamlı ve doyurucu bir sürece başlamış olursunuz. Üstün yetenekli birey de kendine uygun bir eğitim aldığı sürece bu tür sorunlarla karşılaşmayacaktır.
  • Anne ve baba için, çocuklarının arasında denge kurmak da bazen ek bir yük oluşturabilmekte. Henüz uyum sağlayamadıkları üstün yetenek durumuna bir de kardeş, abla/abi durumu eklendiğinde sorunlar artabilir.
    • Öncelikle unutulmaması gereken bu sürecin doğal olduğu ve her ailenin yaşadığı.
    • Sonrasında da "ek yük"ten nasıl kurtulacağınız konusunda bir psikologdan yardım almanız daha doğru olacaktır.
  • Aileler sıklıkla özgür bırakmak ve sıkı bir disiplin uygulamak arasında kalmaktadır. Bu bocalama çocuk tarafından fark edildiğinde daha farklı bir süreç meydana gelmektedir.
    • Ailelerin dengeli bir disiplin kurmaları gerekmektedir. Net ve her aile için tek çözüm budur.
  • Üstün yetenekli bireyin akran ilişkileri, yine, aile için sorun oluşturabilmektedir. Arkadaşı olmayan, içine kapanık, sohbetten kaçınan bir profil söz konusu olduğunda ailelerin takındığı tavır çok önemlidir.
    • Aileler üstün yetenek ile ilgili bilgi aldıktan sonra çocuklarının ruhsal dengesini nasıl koruyacakları konusunda da bilgilenmelidirler.
    • Aileler çevrelerini de bu konuda bilgilendirmelidirler.
  • Aileler sıklıkla çocuklarını normalleştirmeye çalışırlar. Üstün yetenekli birey bunu fark ettiğinde o da normalleşme çabasına bürünür, kasıtlı olarak başarısızlıklar yaşar ya da geride kalır. Oysaki çocuklarımızın değerli yeteneklerini köreltmeye kimsenin hakkı yoktur.
    • Burada çocuğun hayatında yer alan uzmanlar devreye girmeli ve bu durumun doğru ilerletilirse nasıl daha iyi sonuçları olacağı anlatılmalıdır.
  • Aileler için birçok yerde birçok öneri söz konusu. İnternet sitelerinde çeşitli uzman olan ve olmayan kişilerin önerileri uzun listeler oluşturuyor. Bilgi kirliliği de çoğu zaman ailelerin bocalamasına sebep olabiliyor.
    • İlk düstur: Önce uzman görüşü. Burada "uzman" kelimesinden kastım hem üstün yetenek konusunda uzman hem de çocuğunuzu tanıyan bir uzman. Düzenli olarak devam ettiğiniz ve çocuğunuzun karakter özelliklerine de hakim bir uzmanın görüşü sizin için en değerli görüş olmalı.
    • Burada mühim olan, çocuğumuza "Mutlu musun?" sorusunu sormak ve bu sorunun cevabını önemsemek.
Umarım sizler için yeni fikirler veren, yeni bilgilere yönlendiren bir yazı olmuştur. Şimdiden görüş, öneri, katkılarınız için teşekkür ediyorum.
Sevgiler.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder